راهنمای شروع کوهنوردی برای مبتدیان؛ از کجا شروع کنیم؟
کوهنوردی برای شروع لزوماً به تجهیزات گرانقیمت، آمادگی بدنی حرفهای یا صعود قلههای بلند نیاز ندارد.
در واقع یکی از بهترین روشها برای ورود به کوهنوردی این است که فعالیت را با مسیرهای ساده آغاز کنیم و بهتدریج، همزمان با افزایش تجربه و دانش، سراغ مسیرهای طولانیتر و فنیتر برویم.
Mountaineering Scotland نیز به افراد تازهکار توصیه میکند در اولین برنامهها بیش از حد جاهطلب نباشند، از مسیرهای ساده شروع کنند و تجربه خود را بهتدریج افزایش دهند. حضور در گروه یا باشگاه نیز یکی از راههای کسب تجربه در کنار افراد دیگر است.
کوهنوردی را با قلههای سخت شروع نکنید
یکی از اشتباهات رایج تازهکارها این است که تصور میکنند هرچه ارتفاع قله بیشتر باشد، تجربه کوهنوردی واقعیتر خواهد بود.
اما برای برنامههای ابتدایی، مهمتر از ارتفاع قله این است که مسیر متناسب با آمادگی فرد انتخاب شده باشد.
مسافت، اختلاف ارتفاع، شیب، جنس مسیر، وضعیت آبوهوا و مدت فعالیت همگی روی سختی برنامه اثر دارند. National Park Service نیز در ارزیابی مسیر به عواملی مانند طول مسیر، افزایش ارتفاع، نوع زمین و وضعیت هوا اشاره میکند.
اولین برنامه بهتر است چگونه باشد؟
برای اولین برنامه بهتر است مسیری انتخاب شود که:
مسیر آن شناختهشده باشد،
زمان اجرای آن طولانی نباشد،
بخش فنی جدی نداشته باشد،
امکان بازگشت در نقاط مختلف وجود داشته باشد،
و سرپرست یا اعضای باتجربه مسیر را بشناسند.
هدف اولین برنامه نباید ثبت یک رکورد باشد. هدف این است که فرد با ریتم حرکت، کوله، تجهیزات، تغذیه و شرایط حضور چندساعته در طبیعت آشنا شود.
آمادگی بدنی
برای شروع کوهنوردی لازم نیست ورزشکار حرفهای باشید، اما داشتن حداقل آمادگی هوازی و عضلانی تجربه شما را بسیار بهتر میکند.
پیادهروی منظم، مسیرهای دارای شیب و تمرینهای عمومی قدرتی میتوانند برای شروع مفید باشند.
افزایش فشار تمرین باید تدریجی باشد. شروع با فعالیت سنگین نهتنها لذت برنامه را کاهش میدهد، بلکه میتواند احتمال خستگی و آسیب را افزایش دهد.
کفش مهمتر از بسیاری از تجهیزات گرانقیمت است
در برنامههای اولیه نیازی نیست تمام تجهیزات حرفهای را یکجا تهیه کنید.
اما کفش مناسب، لباس متناسب با هوا، کوله مناسب، آب، غذا، هدلامپ و تجهیزات پایه ایمنی جزو اولویتها هستند.
فهرست «ده وسیله ضروری» National Park Service و American Hiking Society نیز بر مسیریابی، روشنایی، محافظت در برابر آفتاب، کمکهای اولیه، لباس اضافه، غذا، آب و تجهیزات اضطراری تأکید دارد.
ریتم حرکت خود را پیدا کنید
کوهنوردی مسابقه نیست.
یکی از مهارتهایی که بهمرور یاد میگیریم انتخاب سرعتی است که بتوان آن را برای مدت طولانی حفظ کرد.
حرکت بسیار سریع در ابتدای مسیر معمولاً باعث خستگی زودهنگام میشود. در برنامه گروهی نیز بهتر است سرعت گروه با شرایط اعضا هماهنگ شود.
قبل از برنامه، مسیر را بشناسید
حتی اگر همراه گروه هستید، بهتر است بدانید کجا میروید.
نام منطقه، طول تقریبی مسیر، میزان افزایش ارتفاع، ساعت شروع و بازگشت، وضعیت هوا و تجهیزات مورد نیاز را قبل از حرکت بررسی کنید.
Mountaineering Scotland توصیه میکند مسیر پیش از حرکت روی نقشه بررسی و زمان تقریبی برنامه مشخص شود و فرد موقعیت خود را در طول مسیر نیز بهصورت مرتب کنترل کند.
وضعیت هوا را بررسی کنید
آبوهوا در کوهستان میتواند با شهر متفاوت باشد و گاهی سریع تغییر کند.
پیشبینی هوا باید نزدیک به زمان اجرای برنامه دوباره بررسی شود. علاوه بر دما، سرعت باد، احتمال بارندگی، رعدوبرق و میزان دید نیز اهمیت دارند.
در شرایط نامناسب، تغییر مسیر یا لغو برنامه تصمیمی حرفهای محسوب میشود، نه نشانه ضعف.
از گروه جدا نشوید
در برنامه گروهی، فاصله گرفتن بدون اطلاع سرپرست میتواند خطر ایجاد کند.
همیشه باید مشخص باشد چه کسی جلو و چه کسی عقب گروه حرکت میکند و اعضا باید ارتباط خود را با گروه حفظ کنند.
National Park Service نیز در توصیههای ایمنی خود بر حرکت گروهی و همراه داشتن مقداری آب و غذا توسط هر عضو، حتی در صورت جدا شدن ناخواسته گروه، تأکید میکند.
بازگشت بخشی از برنامه است
قله مقصد نهایی برنامه نیست؛ برگشت سالم به نقطه شروع نیز بخشی از صعود است.
گاهی بهترین تصمیم این است که پیش از رسیدن به قله برگردیم.
تغییر هوا، خستگی، کمبود زمان، مشکلات جسمی یا نامناسب شدن مسیر همگی میتوانند دلیل منطقی برای بازگشت باشند.
یک تصمیم درست برای بازگشت بسیار ارزشمندتر از رسیدن به قله در شرایط نامطمئن است.
جمعبندی
برای شروع کوهنوردی لازم نیست منتظر روزی باشید که تمام تجهیزات حرفهای را خریداری کردهاید.
یک برنامه مناسب، تجهیزات پایه، آمادگی بدنی معقول و همراهی افراد باتجربه میتواند شروع بسیار خوبی باشد.
در کوهستان تجربه بهتدریج ساخته میشود؛ هر برنامه فرصتی است برای یادگیری مهارتی که در برنامه بعدی به کار خواهد آمد.
منابع
- Mountaineering Scotland — Planning Your Route.
- Mountaineering Scotland — Mountain Navigation.
- National Park Service — Choosing the Right Trail.
- American Hiking Society — Hiking for Beginners: The Essential Guide.
- UIAA — Alpine Summer Skills Handbook.
